“Vücudumuzun Ritmi”-Sirkadiyen Ritim

Whatsapp Google+ Pinterest LinkedIn Tumblr +

İnsan vücudunun biyolojik saatini inceleyen ve bunu kontrol eden moleküler mekanizmaları ortaya çıkaran üç ABD’li bilim insanı, 2017 Nobel Tıp Ödülü’ne layık görüldü.

“Sirkadiyen ritim” olarak da bilinen vücudumuzun biyolojik saati, geceleri uyumamızın sebebi olduğu gibi, davranışlarımız ve bedensel işlevlerimizi de ciddi şekilde etkileyen bir olgu.

Pekiiii Nedir Bu Sirkadiyen Ritim?

İnsan vücudunun işleyişi yani fizyolojik mekanizması, biyolojik saat adı verilen doğal bir ritimle yönetilir.

Biyolojik saatler, oluşturduğu ritim süresine göre sınıflara ayrılır.

RİTİMTANIMÖRNEK
Ultradyan RitimBir günden daha az süreyle tekrarlanan olaylardır.Kalp atışlarının ritmi
Sirkadiyen RitimYaklaşık 24 saat içinde yada her 24 saate bir tekrarlanan olaylardır.Uyku düzeni
Infradyan Ritim24 saatten yani bir günden daha uzun süreyle tekrarlanan olaylardır.Menstrüasyon döngüsü

Tek hücreli canlılardan, bitkilere, kuşlara ve insanlara kadar birçok organizma fizyolojilerini ve davranışlarını gece ve gündüz döngülerine göre senkronize eden endojen bir  zamanlama sistemi geliştirilmiştir. Bu sistem sirkadiyen saat olarak bilinmektedir. Latince’de “circa” yaklaşık, “diem” bir gün anlamına gelmektedir.

Sirkadiyen saatin iki temel özelliği bulunmaktadır.

  1. Dış uyarılardan bağımsız olarak yaklaşık 24 saatlik bir periyotta salınım gösterebilen endojen bir ritmisitesi bulunmaktadır. Yani sirkadiyen ritimler çevresel değişimlere karşı organizmanın bir yanıtı değil, endojen olarak oluşturulan ritimlerdir. Çevresel uyarılar olmadığında veya canlı zıt özellikli çevresel koşullarda bırakıldığında da devam etmektedir.
  2. Sirkadiyen ritim endojen olarak salınım göstermesine rağmen çevreden aldığı ışık, beslenme gibi bazı sinyalleri ritimlerin düzenlenmesinde işaret olarak kullanmakta ve ritmini oluşturmaktadır.

Örneğin çevresel uyarılar olmadığında sirkadiyen ritim oluşabilmekte fakat 24 saatten sapmalar gösterebilmektedir. Periyot yaklaşık 24.5 saat sürmektedir. Çevre şartlarının normal olduğu dönemlerde, ışık-karanlık uyarıları ile ise sirkadiyen ritim her gün 24 saate ayarlanmaktadır.

 

detaylı bilgi için  buraya tıklayabilirsiniz. 

 

Paylaş.

About Author

Leave A Reply